Bài Ca Tạo Vật là một bài hát ca tụng diễn tả lại cuộc hành trình của Thánh Phan-xi-cô đi theo Chúa qua các tạo vật huy hoàng. Đối với Thánh Phan-xi-cô, mọi tạo vật là một linh ứng, là sự thể hiện lòng bao la cao cả của Chúa. Nhưng Bài ca Tạo Vật còn thể hiện một cuộc đời trở lại, vì Thánh Phan-xi-cô luôn cố gắng trở thành một người anh em của mọi sự và ca tụng Chúa trong bước đường vũ trụ, mặc dầu gặp đau khổ, cảm thấy bị bỏ rơi, và trong tuyệt vọng. Trong Bài Ca Tạo Vật, được sáng tác một năm trước khi Ngài mất và trong khi nằm trên giường bệnh trong một căn chòi nhỏ ở gần San Damiano, Thánh Phan-xi-cô đã ca tụng một gia đình nhân loại (gồm anh, chị, em, mẹ) như là một mẫu gương cho mọi mối tương quan. Bài Ca Tạo Vật chính là nền móng cho nhãn quan thần học của Ngài.

… Bài Ca Tạo Vật nhắc nhở chúng ta rằng nhân loại chúng ta tùy thuộc vào những yếu tố của tạo vật và tạo vật tùy thuộc vào chúng ta. Với lòng kính trọng mọi tạo vật, từ mặt trời, mặt trăng, các ngôi sao, nước, gió, lửa, và trái đất, Thánh Phan-xi-cô nhận ra mọi tạo vật đều ca tụng Thiên Chúa. Người anh Mặt trời và người chị Mặt trăng ca tụng Thiên Chúa bằng sự hiện hữu của mình là mặt trời và mặt trăng. Chúng ta có thể nói rằng Thánh Phan-xi-cô đã trở nên nhạy cảm trước sự tốt lành của mọi tạo vật nên Ngài đã hiểu, đã nghe và thấy mặt trời, măt trăng ca tụng Thiên Chúa. Bài Ca Tạo Vật như báo trước một tạo vật mới mà trong đó chúng ta thấy mình gần gũi với mọi loài thụ tạo trong tinh thần hòa giải và bình an. Nó giúp chúng ta nhận ra mọi loài thụ tạo đều mang sự thiện hảo của Thiên Chúa và do đó, ngay cả trong đời sống viên mãn, thụ tao vẫn ca ngợi và vinh danh Đấng Tối cao.

Là bài ca cuối cùng của cuộc đời Ngài, Bài Ca Tạo Vật cho chúng ta thấy sự suy niệm sâu xa của Thánh Phan-xi-cô về mầu nhiệm Nhập Thể. Đối với Thánh Phan-xi-cô, chính mầu nhiệm Nhập Thể cho ta thấy sự tốt đẹp của thế giới thụ tạo như là một bí tích của Thiên Chúa. Các loài thụ tạo và Thiên Chúa Nhập thể liên kết với nhau sâu xa, nên chúng ta sẽ không hiểu được sự liên kết với tạo vật nếu chúng ta không hiểu sự liên hệ với Chúa Giê-su Ki-tô. Sự liên hệ của Thánh Phan-xi-cô với Chúa Ki-tô không đi theo một con đường hẹp, nhưng trải rộng ra đến chân trời. Càng liên hệ chặt chẽ với Chúa Ki-tô, Ngài càng thấy mình gần gũi với mọi tạo vật như trong tình anh em. Chúng ta có thể nói rằng sự liên hệ của Ngài với Chúa Ki-tô đã làm thay đổi nội tâm của Ngài. Ngài đã thấu hiểu sâu xa về “mối liên hệ” và nhận ra rằng Ngài gần gũi với mọi sự, dầu là sự gì nhỏ bé nhất, vì mọi sự đều mang sự tốt lành của Thiên Chúa là nguồn sự sống của chính Ngài. Thánh Phan-xi-cô đã khám phá ra rằng Ngài là một thành phần của gia đình tạo vật trong vũ trụ.

Bài trên đây được trích từ sách của Ilia Delio, OSF, “Một Cái Nhìn Phan-xi-cô về Tạo Vật: Học Cách Sống Trong Thế Giới Bí Tích.” Quyển 2 trong tủ sách Phan-xi-cô. Do Học viện Phan-xi-cô, Trường Đại Học St. Bonaventure, St. Bonaventure, NY xuất bản. Sách có thể được đặt mua ở www.franciscanpublications.com/products/a-franciscan-view-of-creation-learning-to-live-in-a-sacramental-world?variant=7282428741